Бишкек шаары, 2021-жылдын 15-октябры - USAIDдин “Жигердүү жарандар” долбоору Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлиги менен биргеликте 2021-жылдын жаз айында кыргыз-тажик чек арасындагы куралдуу жаңжалдан жабыркаган Баткен районунун тургундарына психологиялык жардам көрсөтүү программасын ишке ашыра баштады.
“Жигердүү жарандар” долбоорунун аталган программасы 2021-жылдын сентябрь айынан 2022-жылдын январына чейин “Үй-бүлө жана коом” коомдук бирикмеси менен өнөктөштүктө төмөнкү багыттар боюнча ишке ашырылат:
- Баткен жана Лейлек райондорунун саламаттык сактоо уюмдарынын медициналык кызматкерлерин окутуу, психологиялык жардамга муктаж болгон жарандарды аныктоо, кабыл алуу жана жардам алуусу үчүн аларды адистерге жөнөтүү;
- Лейлек районундагы үй-бүлөлүк зомбулуктун алдын алуу боюнча жергиликтүү комитеттин мүчөлөрүн, ошондой эле жергиликтүү социалдык кызматкерлерди жана адистерди конфликттен жабыр тарткандарга, анын ичинде гендердик жана үй-бүлөлүк зомбулуктан жабыркагандарга коопсуз колдоо көрсөтүү жана алар менен иштөө боюнча окутуу;
- Чыр-чатак учурунда жамааттарга жардам көрсөтүүгө тартылган жергиликтүү бийлик өкүлдөрүнө стрессти башкарууга жана өзгөчө кырдаалдарда эмоционалдык жактан чарчоону жеңүүгө үйрөтүү;
- Мамлекеттик жана муниципалдык органдарга, ошондой эле бейөкмөттүк уюмдарга өзгөчө жана кризистик кырдаалдарда баштапкы психологиялык-психиатриялык жана негизги социалдык-укуктук жардам көрсөтүү боюнча бирдиктүү колдонмону иштеп чыгууда көмөк көрсөтүү.
“Бул демилгенин дагы бир маанилүү бөлүгү -- психологдордон жана психиатрлардан турган Саламаттык сактоо министрлигинин атайын командаларынын Арка, Карабак, Көк-Таш, Кызыл-Бел, Кулунду, Максат жана Раззаков айылдарынын тургундарына түздөн-түз психологиялык жардам көрсөтүүсү,” - деди Лилия Пантелеева, дарыгер-психиатр жана “Үй-бүлө жана коом” коомдук бирикмесинин башчысы.
Эске сала кетсек, 2021-жылдын 28-30-апрелинде Кыргызстан менен Тажикстандын чек арасында куралдуу чыр-чатак орун алып, анын натыйжасында расмий маалымат боюнча Кыргыз Республикасынын 180 ашуун жаран жаракат алган, 36 адам каза тапкан. Расмий маалымат боюнча, 60 миңден ашуун адам үйлөрүн таштап кетүүгө аргасыз болгон. КР Саламаттык сактоо министрлигинин маалыматы боюнча, жабыркаган жарандардын ар бир бешинчисинде травмадан кийинки стресстин кандайдыр бир деңгээли байкалууда.
“Жигердүү жарандар" долбоору USAID тарабынан каржыланып, FHI 360 эл аралык уюму тарабынан ишке ашырылууда. Долбоор Кыргызстандын жарандык коом уюмдарынын жана алардын тармактык түйүндөрүнүн өлкөдөгү жарандык катышуусун күчөтүү боюнча аракеттерин колдойт.